Çekişmeli boşanma davalarında velayet, en önemli uyuşmazlık konularından biridir. Mahkeme velayet konusunda karar verirken anne veya babanın isteklerinden ziyade çocuğun üstün yararını esas almaktadır. Türk hukukunda temel amaç, çocuğun fiziksel, duygusal, sosyal ve eğitimsel gelişiminin en sağlıklı şekilde devam etmesini sağlamaktır.
Velayet değerlendirmesinde çocuğun yaşı, sağlık durumu, eğitim hayatı, yaşam koşulları ve ebeveynlerin bakım imkanları dikkate alınmaktadır. Mahkeme gerektiğinde uzman pedagog, psikolog ve sosyal hizmet uzmanlarından oluşan bilirkişi raporları talep edebilmektedir. Bu raporlar çocuğun hangi ebeveyn yanında daha sağlıklı gelişim göstereceğinin belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır.
Çocuğun belirli bir yaş ve olgunluk seviyesine ulaşmış olması halinde görüşü de dikkate alınabilmektedir. Ancak çocuğun beyanı tek başına belirleyici olmayıp, tüm deliller ve uzman değerlendirmeleri birlikte incelenmektedir. Mahkeme her somut olayın özelliklerine göre ayrı değerlendirme yapmaktadır.
Velayet hakkı kendisine verilmeyen ebeveynin çocukla kişisel ilişki kurma hakkı bulunmaktadır. Mahkeme tarafından görüşme günleri ve süreleri belirlenerek çocuğun her iki ebeveyniyle de bağını sürdürmesi amaçlanmaktadır. Şartların değişmesi halinde velayetin değiştirilmesi için ayrıca dava açılması da mümkündür.
Velayet uyuşmazlıkları yalnızca ebeveynlerin haklarını değil, doğrudan çocuğun geleceğini etkileyen konular arasında yer almaktadır. Bu nedenle velayet taleplerinin hukuki ve psikolojik boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesi ve sürecin profesyonel şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.
